PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Perifeer aterieel vaatlijden
Perifeer aterieel vaatlijden

Perifeer arterieel vaatlijden is een ziekte van de slagaders in de benen (soms de armen) ten gevolge van de afzetting van plaques in de wand van de slagader en van verharding van de wand van de slagader. (atherosclerose) Atherosclerose leidt meestal tot vernauwing of totale afsluiting van de slagader. Bij perifeer arterieel vaatlijden spreekt men ook wel van claudicatio intermittens of etalagebenen. Oorzaak Belangrijkste oorzaken van atherosclerose zijn: - roken - hoge bloeddruk - Diabetes Mellitus - hypercholesterolemie - overgewicht - verhoogd homocysteinegehalte - familiaire belasting voor hart- en vaatziekten

Verschijnselen:

Bij een vernauwing van de beenslagader krijgt de patiënt pijn nadat deze een stuk heeft gelopen. Patiënten met PAV kunnen daardoor het lopen gaan vermijden.
Behalve pijn, kunnen de volgende verschijnselen voorkomen:

  • koude voeten;
  • het verdwijnen van de onderhuidse vetlaag in de benen;
  • het verdwijnen van haargroei op uw voeten en tenen;
  • verdikking van uw teennagels (kalknagels);
  • langzamere groei van de nagels.

Perifeer arterieel vaatlijden komt voor met of zonder typische klachten of symptomen. Bij de vorm met klachten of symptomen is het lokale beloop slechter.

Diagnostiek:

  • Enkelarmindex (doorbloeding in de benen onderzoeken)
  • Looptest (bloedtoevoer in de benen meten)
  • Doppleronderzoek (met behulp van geluid de bloedstroom in de slagaderen van de armen en/of benen meten)
  • Duplexonderzoek (de vaatwand van de bloedvaten (aders en slagaders) onderzoeken en de stroomsnelheden van het bloed met behulp van geluidsgolven en echografie)
  • Angiografie (bloedvaten met behulp van contrastvloeistof duidelijk zichtbaar maken)

Aandachtspunten voor praktijkondersteuners / praktijkverpleegkundigen:

  • Alert zijn bij wonden aan voeten (voetulcus)
  • Door de verminderde weefseldoorstroming loopt de patiënt met perifeer arterieel vaatlijden meer risico op huidproblemen van de voeten, die door slechte genezing kunnen leiden tot gangreen en uiteindelijk tot amputatie. Indien nodig de hulp inroepen van een pedicure of podotherapeut
  • Patiënten motiveren bij looptraining
  • Patiënten begeleiden bij cardiovasculaire risicofactoren.

Behandeling, voorlichting en niet medicamenteuze behandeling:

  • PAV is een geleidelijk progressieve aandoening: regelmatige controles zijn nodig.
  • Manifestaties van algemeen vaatlijden: behandel cardiovasculaire risicofactoren.
  • Bij alarmsymptomen als acuut ontstane pijn, pijn in rust of snelle progressie: eerder terugkomen.
  • Stoppen met roken volgens minimale interventie strategie (en eventueel medicatie).
  • Looptraining 3-6 maanden met begeleiding, eventueel door fysiotherapeut.
  • Voetverzorging.

Medicamenteuze behandeling:

Overige behandeling:

  • Dotterbehandeling (PTA)]
  • Endarteriëctomie. Bij endarteriëctomie snijdt de vaatchirurg de slagader open en verwijdert hij de plaque en de binnenste laag van de vaatwand (die herstelt zich weer snel). Om het bloedvat weer te hechten kan de chirurg een stukje van een ader gebruiken of een kunststof inzetstukje (patch).
  • Bypass. Een bypass is een omleiding langs de vernauwing heen. De vaatchirurg kan zo'n omleiding maken van kunststof (vaatprothese) of van een ader uit het been.

 Literatuur:

Handboek Vasculair Risicomanagement door de Verpleegkundig Specialist (afdeling Vasculaire Geneeskunde, UMCU) ISBN 978-90-9021610-2



 
Etalagebenen
Hart en vaatgroep vernauwingen
NHG standaard perifeer arterieel vaatlijden
Thuisarts, perifeer arterieel vaatlijden
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer