PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Gordelroos
Gordelroos

Oorzaak: Gordelroos wordt ook wel herpes zoster genoemd en is een pijnlijk en invaliderende huidaandoening die wordt veroorzaakt door een reactivering van het varicellazostervirus. Dit virus veroorzaakt ook waterpokken. In een deel van de gevallen gaat gordelroos over in post-herpetische neuralgie. Dit is een slecht te behandelen pijnsyndroom, wat juist vaak bij ouderen voorkomt. De belangrijkste risicofactoren voor gordelroos zijn oudere leeftijd en afgenomen weerstand. Er is een grote toename op het ontwikkelen van gordelroos boven de 50-60 jaar. De toename van mensen met een afgenomen weerstand door aandoeningen als kanker en reumatische ziekten veroorzaakt ook een toename van gordelroos.

Diagnose:

De diagnose kan over het algemeen direct gesteld worden op basis van de kenmerkende afwijkingen. Een enkele keer wordt er materiaal afgenomen van de blaasjes voor microscopisch onderzoek.

Verschijnselen:

  • Jeuk of pijn in een huidstrook van gezicht, romp of ledematen;
  • Rode vlekjes;
  • Blaasjes;
  • Buikpijn.

Zorgproblemen bij ouderen:

  • Comorbiditeit;
  • Pijn;
  • Zelfzorg.

Aandachtspunten voor praktijkondersteuners / praktijkverpleegkundigen:

  • Voorlichting met betrekking tot mogelijke besmetting van mensen die nog niet eerder waterpokken hebben gehad (kinderen)
  • De blaasjes die ontstaan bij gordelroos kunnen gedurende de eerste en tweede week besmettelijk zijn voor mensen die nog geen waterpokken hebben gehad.

Behandeling:

Bij een normaal functionerend immuunsysteem geneest gordelroos spontaan binnen enkele weken. Eventueel kunnen de blaasjes indrogend worden behandeld door middel van een zalf en kan er een créme tegen de jeuk voorgeschreven worden. Verder kunnen er pijnstillers worden gebruikt zoals Paracetamol. Bij ernstige gordelroos, met name in het gelaat en bij patiënten met een verminderde afweer, wordt de aandoening behandeld met antivirale geneesmiddelen. Meestal wordt er gekozen voor Aciclovir, Valaciclovir of Famciclovir. Bij immuunstoornissen bestaat het risico van verspreiding van het virus, dit kan een levensbedreigende situatie met zich meebrengen. Bij patiënten met een immuunstoornis, zoals aids, tijdens chemotherapie of na een orgaandonatie, is intraveneuze therapie noodzakelijk. In enkele gevallen zal er Prednison voorgeschreven worden. Medicamenteuze behandeling wordt altijd gestart door een arts.

Preventie:

Sinds kort is het mogelijk gordelroos te voorkomen middels een eenmalige vaccinatie. Uit onderzoek is gebleken dat vaccineren beschermt tegen ziekteverschijnselen en post-herpetische neuralgie. Het is echter nog niet bekend hoe lang de bescherming van het vaccin aanhoudt en of een herhaalde vaccinatie nodig en effectief is. Gordelroos kan besmettelijk zijn voor personen die geen waterpokken hebben doorgemaakt en voor sterk immuungecompromitteerde patienten.

Literatuur:

  • Eekhof, J.A.H., Knuistingh Neven, A. & Opstelten, W (2007) Kleine kwalen in de huisartspraktijk, Elsevier gezondheidszorg


 
Farmacotherapetische richtlijn herpes zoster
Huidinformatie
Huidziekte
Thuisarts
WIP richtlijnen RIVM
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer