PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Arteriitis temporalis
Arteriitis temporalis

Oorzaak:

Arteriitis temporalis is een ontsteking van een slagader aan de zijkant van het hoofd, de arteria temporalis. Meestal is alleen de slagader aan één kant van het hoofd ontstoken, maar het kan ook aan beide kanten. Arteriitis temporalis is een vorm van reuscelarteriitis (RCA = een aandoening waarbij ontstekingen in (middel) grote slagaders in het lichaam ontstaan, zoals bijvoorbeeld de aorta, aftakkingen van de aorta, of andere slagaders richting hoofd of hersenen). Arteriitis temporalis is dus niet hetzelfde als reuscelarteriitis, maar het is de bekendste uitingsvorm daarvan. Arteriitis temporalis komt vooral voor bij mensen boven de 50 jaar. Vrouwen krijgen het vaker dan mannen. Diagnostiek: via de specialist in het ziekenhuis wordt met een kleine operatie een stukje uit de arteria temporalis weggehaald. Net als bij de andere vormen van systeemvasculitis is de oorzaak van de ziekte op dit moment nog niet bekend. Wel heeft men het in wetenschappelijke publicaties vaak over infecties (vooral infecties in de luchtwegen) die aan de ziekte voorafgaan. Bij mensen die, als gevolg van bepaalde erfelijke factoren, erg bevattelijk zijn om arteritis temporalis te krijgen, zouden deze infecties ertoe kunnen leiden dat de ziekte zich openbaart.

Verschijnselen:

Meestal begint het met hoofdpijn ter hoogte van de slaap (of beide slapen). De hoofdpijn kan heftig en bonzend zijn.
De huid boven het ontstoken bloedvat wordt soms rood en kan steken of branden.
Het bloedvat kan opzetten en knobbelig aanvoelen. Ook kauwen doet soms pijn, eventueel is er ook koorts.
Het kan voorkomen dat het gezichtsvermogen ineens minder is; dubbel zien of helemaal niet meer ziet. Dit kan tijdelijk of blijvend zijn, dan is er een bloedvat in het oog ontstoken.
Ook kunnen algemene symptomen ontstaan zoals: moeheid, depressie, nachtzweten, verlies van eetlust en gewichtsverlies.
Bloedonderzoek: een verhoogde bezinking; (BSE > 40) en/of verhoogde CRP.

Behandeling:

Arteriitis temporalis wordt behandeld met een hoge dosering prednison. Met deze hoge dosering nemen de klachten meestal binnen 1 tot 2 weken duidelijk af. In het bloed is dan een daling van de bezinking (BSE) te zien. Afhankelijk van de klachten en de BSE mag in overleg met de arts de dosis geleidelijk afgebouwd worden.

-->Ongeveer de helft van de mensen met arteriitis termporalis ontwikkelt ongeveer gelijktijdig een andere gerelateerde aandoening, polymyalgia rheumatica. Als dit optreedt is er ook pijn, gevoeligheid en stijfheid van de spieren rond de schouders, heupen en in de rug.

De behandeling voor beide aandoeningen is gelijk.

Aandachtspunten voor de praktijkverpleegkundige/praktijkondersteuner:

Als de pijn en roodheid duidelijk op de slaap zitten, kan de patient daar eventueel een coldpack tegenaan houden.

Let op bijwerkingen van prednison:

  • Verhoogde bloeddruk
  • Aanleg voor suikerziekte (diabetes mellitus) of ontregeling als de patient diabetes heeft
  • Gewichtstoename
  • Slapeloosheid
  • Wazig zien
  • Dunner worden van de huid
  • Blauwe plekken
  • Botontkalking (osteoporose)

Omdat bij arteriitis temporalis een hoge dosis prednison nodig is, wordt er medicatie voorgeschreven om botontkalking tegen te gaan.

Soms zijn andere ontstekingsremmende medicijnen nodig.

Door arteriitis temporales kan een verhoogde zorgbehoefte ontstaan, een toename van de kwetsbaarheid en dus een grotere zorgafhankelijkheid!

Let ook op verhoogd risico op vallen.



 
NHG standaard samenvatting polymyalgia-rheumatica-en-arteriitis-temporalis
Reumafonds informatie doelgroep
Thuisarts, artriitis temporalis
Vasculitis
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer