PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Koorts
Koorts

Oorzaak:

Er wordt van koorts gesproken op het moment dat de temperatuur als gevolg van een gezondheidsprobleem met meer dan 1C boven de normale temperatuur stijgt. De normale lichaamstemperatuur is bij de meeste mensen tussen de 36,5C en 37,5C, met als gemiddelde 37C. Bij een temperatuur tussen de 37,5C en 38,0C spreken we van verhoging, daarboven noemen we het koorts. Koorts kan in verschillende mate aanwezig zijn: tot 38,5C spreken we van lichte koorts, tot 39,0C van matige koorts, tot 39,5C van hoge koorts en bij 40C of hoger van hevige koorts. Koortspieken van 41C en 42C komen ook voor, bij koortspieken van 43C is de situatie levensbedreigend. Erg hoge lichaamstemperaturen kunnen verschillende gevolgen hebben: verstoring van de werking van enzymen, de celstofwisseling en spierwerking. In extreme gevallen kan koorts ook orgaanbeschadiging als gevolg hebben. Dit komt doordat de macroproteïnen die de structuren van menselijke organen vormen niet bestendig zijn tegen hoge temperaturen, zij vallen dan ten gevolge van de hitte uiteen. De schade die daardoor ontstaat zorgt ervoor dat de organen niet goed kunnen functioneren. De oorzaken van koorts zijn talrijk, in de meeste gevallen is een infectie de veroorzaker van de koorts. Koorts verloopt vaak in 3 fasen: - Beginfase: de koorts stijgt - De tweede fase: de koorts bereikt een piek - Eindfase: de temperatuur daalt.

Diagnose:

Stellen van de diagnose gaat door middel van het bepalen van de temperatuur met een thermometer. Opmeten kan rectaal, onder de oksel, in het oor of onder de tong. Het meten van de rectale temperatuur is het meest betrouwbaar.

Verschijnselen:

De verschijnselen van koorts verschillen vaak per fase. Onderstaand per fase benoemd, wat verschijnselen kunnen zijn:

Beginfase:

  • Slap gevoel;
  • Doffe pijn over het hele lichaam;
  • Tachycardie;
  • Verminderde eetlust;
  • Koud/rillerig gevoel;
  • Onrust;
  • Hoofdpijn;
  • Spierpijn;
  • Uitputting.

Tweede fase:

  • Koortspieken;
  • Rode huid;
  • Diepere ademhaling;
  • Warm of koud voelen;
  • Af en toe daalt de temperatuur;
  • Weinig transpireren;
  • Weinig urineproductie.

Eindfase:

  • Overmatige transpiratie;
  • Huiduitslag;
  • Veel urineren;
  • Rare smaak in de mond;
  • Onaangename ademgeur.

Zorgproblemen bij ouderen:

  • Acute verwardheid (delier);
  • Comorbiditeit;
  • Vermoeidheid;
  • Dehydratie;
  • Verhoogd risico op decubitus/vochthuidletsel.

Aandachtspunten voor praktijkondersteuners / praktijkverpleegkundigen:

  • Bij vermoeden van bijvoorbeeld urineweginfectie diagnostiek inzetten;
  • Bij ouderen kan er sneller acute verwardheid optreden;
  • Wees bedacht op het ontstaan van een sepsis waardoor snelle verslechtering ontstaat;
  • Controle vitale functies;
  • Vochtbalans bijhouden;
  • niet te warm kleden of toedekken met beddengoed.

Behandeling:

Koorts is een symptoom, geen ziekte. Het is van belang de oorzaak van de koorts te achterhalen. De meest voorkomende oorzaak is een infectie. Het onderdrukken van de koorts vermindert enkel het ziektegevoel. De ziekteduur wordt hierdoor niet korter.

Bij koorts die pas kortdurend aanwezig is kunnen de verschijnselen als hoofdpijn of spierpijn worden behandeld met paracetamol. Verder is het van belang goed te drinken, niet te warm te kleding/beddengoed en voldoende rust te nemen. Als de koorts niet zakt binnen 3 dagen moet er verder gekeken worden naar onderliggende oorzaken. Veel drinken is erg belangrijk om uitdroging te voorkomen. Drink bij voorkeur water, slappe thee en verse vruchtensappen.

Risicogroepen:

  • Diabetes mellitus;
  • Hart- en vaatziekten;
  • Astma en COPD;
  • Patienten die een splenectomie hebben ondergaan (verwijderen van de milt);
  • Immunologische aandoeningen.

 Literatuur:

  • Vasey, C. (2008), Koorts. Uitgeverij Ankh-Hermes, Utrecht


 
Kwetsbare ouderen preventiebehandeling
Thuisarts, koorts
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer