PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Urine-incontinentie
Urine-incontinentie

Oorzaak /diagnose:

Urine-incontinentie is het ongewenste verlies van urine. Urine-incontinentie gaat vaak samen met schaamte en sociale beperkingen en is, met name bij ouderen, een veel voorkomend probleem. Er zijn meerdere soorten urine-incontinentie. De meest voorkomende zijn: Stress-incontinentie, ofwel inspanningsincontinentie. Urineverlies treedt op bij drukverhogende momenten. Urge-incontinentie, ofwel aandrangsincontinentie. Urineverlies treedt op gerelateerd aan sterke aandrang. Gemengde incontinentie, zowel stress- als urge incontinentie. Daarnaast bestaan er nog de volgende vormen van urine-incontinentie:

  • Overloopincontinentie (door medicatie, obstructie, atone blaas, stoornis in coördinatie)
  • Reflexincontinentie (bij comorbiditeit van centrale zenuwstelsel)
  • Functionele incontinentie (als gevolg van bijvoorbeeld, cognitieve, visuele of motorische beperkingen)

Gevolgen:

  • lichamelijke, mentale en sociale consequenties
  • impact op familie en zorgverleners
  • veel kosten
  • impact op kwaliteit van leven
  • samengaan met depressie, schaamte, lage eigenwaarde
  • risicofactor voor opname en vallen

De arts stelt de diagnose door anamnese af te nemen (soort urineverlies, mate van urineverlies, evt. onderliggende aandoening, medicatiegebruik, vochtinname, alcohol- en cafeïne gebruik, cognitieve- motorische- of visuele beperkingen)

Bij lichamelijk onderzoek bij vrouwen vaginaal toucher: gelet wordt op eventuele prolaps, tumoren, aanspanning- en ontspanning bekkenbodemspieren.

Bij mannen rectaal toucher: gelet wordt op eventuele vergrote prostaat, aanspanning- en ontspanning bekkenbodemspieren.

Evt de patiënt 3 dagen een mictiedagboek bij laten houden.

Urine-onderzoek (op aanwezigheid erytrocyten en urineweginfectie)

Naar aanleiding van bovenstaande bepaalt de arts of verder onderzoek of doorverwijzing nodig is of dat diagnose gesteld kan worden.

Behandeling:

Voor de behandeling van stress- incontinentie kan de huisarts bekkenbodemoefeningen en adviezen meegeven.

Voor de behandeling van urge-incontinentie zijn er adviezen en blaastraining.

De huisarts kan de patiënt hiervoor ook doorverwijzen naar fysiotherapie, oefentherapie of de bekkenbodemtherapeut.

Als de blaastraining bij urge-incontinentie onvoldoende resultaat heeft, kan daaraan een behandeling met anticholinergica worden toegevoegd (bij ouderen: voorzichtigheid is geboden).

Bij gemengde incontinentie eerst het soort behandelen waar de patiënt het meeste hinder van ondervindt.

Behandelen van bijdragende factoren: obstipatie, oedeem, polyurie, urineweginfectie, obesitas, aanpassen medicatie, vochtinname

Zonodig voorschrijven van incontinentiemateriaal.

Aandachtspunten voor de praktijkverpleegkundige/praktijkondersteuner:

  • Bespreekbaar maken van urineverlies
  • Bij incontinentiemateriaal gebruik letten op gebruikersgemak, zelfredzaamheid van de patiënt, absorptievermogen van het materiaal.
  • Huidverzorging bij gebruik incontinentie-materiaal
  • Vergoeding van incontinentie-materiaal is per zorgverzekeraar verschillend. Bij enkele zorgverzekeraars is een beperkte dagvergoeding voor incontinentiemateriaal en mag soms bij enkele leveranciers worden besteld.
  • Zoek naar mogelijkheden tot multidisciplinaire samenwerking!
  • De fysieke belasting rondom continentiezorg verminderen
  • Innovaties om fysieke belasting te verminderen zijn bijvoorbeeld: sta-op-toilet, bladderscan, postoel, klik-klak-systeem,spoel-droog-toilet, draadloos incont. notificatiesysteem
  • Wees terughoudend bij de aanschaf van toiletverhogingen. Op een verhoogde toiletpot hebben veel cliënten last van een extra moeizame toiletgang door de relatief hoge en slechte houding waarin ze zitten. Dit leidt uiteindelijk tot minder goede zorg rondom te toiletgang.

Verbeteren van de zelfstandigheid tijdens de toiletgang:

Een moeilijke rits en strakke knoop maken het nog moeilijker voor de cliënt. En een incontinentieverband is nog een extra hindernis.

Bijvoorbeeld het aanbrengen van een extra steun in het toilet of een andere sluiting van de kleding, bijvoorbeeld klittenband.

Denk bij advisering van de patiënt ook aan:

  • 1,5 tot 2 liter vochtinname per dag
  • Minderen caffeïne gebruik en alcoholgebruik
  • Toiletgang en toilethouding

 

 



 
Effectieve ouderenzorg Toolkit incontinentie
NHG standaard incontinentie bij vrouwen
NHG standaard mictieklachten bij mannen
NHG standaard samenvatting incontinentie bij vrouwen
Richtlijn kwetsbare ouderen, urine incontinentie
Thuisarts, incontinentie
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer