PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Refractieafwijkingen
Refractieafwijkingen

Oorzaak:

Als je jong bent kun je je ooglens boller maken: een ingebouwde loep waardoor je ook dichtbij scherp kunt zien. Bij het ouder worden neemt dit vermogen af. Dit noemen we presbyopie. Vanwege die presbyopie (oudziendheid) heeft vrijwel iedere oudere een (lees)bril. De afwijkingen die mensen al hadden vanuit hun jeugd, blijven ook op oudere leeftijd bestaan: dan is een dubbelfocusbril nodig. Wazig zien door een lensprobleem kan op oudere leeftijd ook ontstaan door een geheel ander lensprobleem, het ondoorzichtiger worden van de lens: cataract (staar). Niet elk wazig zien komt door een lensprobleem. Op oudere leeftijd is alertheid geboden: nadelige effecten van medicatie, glaucoom, netvliesziekten en vaatziekten. Alledaags zijn troebelingen in het glasvocht die toenemen met de leeftijd (meebewegende vlekken). Tegenwoordig kun je weten dat de lens niet de enige factor is: bij een laserbehandeling wordt niet de lens in het oog aangepast, maar de kromming van het uitwendige oog, het hoornvlies. De prijzen van deze behandeling dalen snel, en de leeftijd waarop zo'n behandeling kan worden toepast, gaat geleidelijk omhoog. Alleen - tegen presbyopie helpt laseren niet!

Verschijnselen:

Refractie is het onderdeel van de visus (gezichtsscherpte) dat bepaald wordt door lenseigenschappen ( zoals de lens van een camera). Met een bril zijn refractieafwijkingen meestal goed te verhelpen.

Vanaf het 45e jaar krijgt iedereen: te korte armen: de eerste tijd helpt het nog als je de krant verder van je afhoudt. Maar al snel worden de lettertjes dan wel scherp maar ook te klein om te lezen--> tijd voor een leesbril. Op de punt van de neus gezet, kun je er overheen kijken  zodat je in de verte geen hinder hebt van die uitwendige lens.

De oogeigenschap die kippig heet, of bijziendheid, of myopie, houdt in dat nabij wel scherp is, en veraf niet. Dikke brilleglazen hiervoor laten het oog er kleiner uitzien.
De oogeigenschap die verziendheid of hypermetropie heet, houdt in dat alleen veraf scherp wordt gezien. Dikke brilleglazen hiervoor laten het oog er groter uitzien.

Refractieafwijkingen maken deel uit van de veel grotere verzameling visusstoornissen.
Dat is een belangrijk verschil, maar visusstoornissen zijn ook een apart onderwerp.

Aandachtspunten voor praktijkondersteuners / praktijkverpleegkundigen:

De praktijkondersteuner / praktijkverpleegkundige  kan een probleem van het zien signaleren, ook zonder uitgebreide scholing en met weinig hulpmiddelen. Thuis is dat ook uitvoerbaar.

Met verbluffend eenvoudige middelen ( visuskaart, stenopeische opening, +/- brilletje, amslerkaartje) kun je de refractie goed in kaart brengen. Toch gebeurt dat weinig, want dat vraagt materiaal, tijd en wel enige scholing.

Kijk ook eens naar de beschikbare bril:

  • wordt die wel gebruikt;
  • zijn de glazen schoon;
  • zijn ze bekrast;
  • hoe lang is het geleden dat deze bril werd aangemeten;
  • zijn er belemmeringen in het zien en daardoor in bepaalde (fijne) activiteiten.

Behandeling:

Secuur brillen aanmeten doet bij voorkeur de opticien of de optometrist. Sommigen van hen zijn ook bereid aan huis te komen. De praktijkondersteuner / praktijkverpleegkundige kan regelen dat dat gebeurt, zo nodig.

Literatuur:

Handboek diagnostische verrichtingen in de huisartsenpraktijk,  Prelum / NHG Houten 2012

  • hoofdstuk 13 Visusonderzoek
  • hoofdstuk 14 Diagnostisch refractioneren
  • hoofdstuk 15 Amslertest
  • NHG-standaarden voor de Praktijkassistente    NHG, 2011
  • hoofdstuk  Refractieafwijkingen                                                                         

 

 

 



 
NHG standaard samenvatting refractieafwijkingen
Oogartsen, refractieafwijkingen
Thuisarts, refractieafwijkingen
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer