PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Dementie
Dementie

Oorzaak:

Doordat we uiteenlopende aandoeningen onder de noemer van dementie brengen, scheppen we zelf weer verwarring over deze mysterieuze aandoening. Van de meest voorkomende vorm, de ziekte van Alzheimer, kennen we de oorzaak niet. Het verbaast dan ook niet dat we moeite hebben met de behandeling van dementie, om van voorkomen nog maar te zwijgen. Mede daardoor zijn de epidemiologen het niet eens: wacht onze samenleving een vloedgolf aan ouderen met dementie door de dubbele vergrijzing? We onderscheiden naar frequentie van voorkomen: Alzheimer, Vasculaire dementie, Pick, Lewy body disease. En er zijn er meer.

Verschijnselen:

Niet iedereen die oud is en vergeetachtig, heeft dementie. Maar ;of het zo is of niet, moet wel worden uitgezocht.
Al staat geheugenverlies centraal ( zie ook het onderwerp geheugenverlies), er is veel meer aan de hand bij dementie. Allerlei cognitieve functies gaan verloren. Apathie, gewichtsverlies, loopstoornissen komen voor. Bij jongere patienten (< 65) staan gedragsveranderingen meer op de voorgrond. Dit alles met nadelige gevolgen voor het sociaal functioneren, en met grote zorgen voor de naaste omgeving. Dementie is progressief en ongeneeslijk, met grote individuele verschillen.
Dementie draagt bij aan vervroegde sterfte.

Aandachtspunten voor praktijkondersteuners / praktijkverpleegkundigen:

Of het nu om signaleren, diagnostiek of begeleiding gaat: de praktijkverpleegkundige kan een grote rol spelen. De persoon kan in beeld komen door klachten, maar ook door systematische ouderenzorg.
Andere oorzaken voor de problemen opsporen is bij zo'n ingrijpende aandoening van groot belang. Misschien kan er nog wat aan gedaan worden! Een depressie, een delier, of een verstoorde schildklierwerking of zelfs maar een bijwerking van een medicament kunnen de indruk van dementie geven.
Een ervaren praktijkverpleegkundige is perfect is staat tot het verrichten van de eerste diagnostiek: het afnemen van een MMSE en de kloktekentest. Die zijn geschikt voor mensen die kunnen lezen en schrijven. Voor hele slimme mensen is de MOCA geschikter, voor verstandelijk gehandicapten zijn er aangepaste tests en analfabeten en migranten hebben minder gangbare onderzoeksmethoden nodig. Dan is er nog de OLD-test, een observatietest waarvoor de medewerking van de patient niet vereist is. Informatie van personen die de patient kennen is onontbeerlijk.
Specialistische diagnostiek lijkt weinig toe te voegen. Nuttig is die diagnostiek bij differentiatie ten opzichte van andere aandoeningen (en dat zijn er nogal wat).
Is de diagnose gesteld, dan hebben patient en omgeving veel te verwerken: informeren en troosten is het devies. Lastig is, dat ontkenning of gebrekkig ziektebesef bij de patient in de weg staan. Het wordt steeds duidelijker hoe begeleiding het lot van patient en omgeving kan verlichten: rekening houden met andere emoties, andere leermogelijkheden, coachen van de mantelzorgers, lotgenoten contact meestal vooral voor de mantelzorgers, en dus een goed casemanagement. De praktijkondersteuner is daarbij aangewezen op een uitstekend functionerend professioneel netwerk ( geriatrisch verpleegkundige, psycholoog, maatschappelijk werk, ergotherapeut, dagopvang, thuiszorg, huisarts, apotheker).

Behandeling:

Hoewel je regelmatig in de krant leest over veelbelovende ontdekkingen omtrent dementie, levert dat in de praktijk weinig op. De sociale kanten van de begeleiding blijven vooropstaan.
Hoe slecht we raad weten met deze aandoening komt tot uiting in de euthanasiewensen die mensen op schrift stellen, voor het geval ze dement zouden worden. Angst lijkt daarbij een grotere rol te spelen dan feitenkennis. Het illustreert ook wel hoeveel moeite onze samenleving heeft met zorgproblemen.
Als praktijkverpleegkundige zul je al je kennis, contactuele eigenschappen en fantasie kunnen inzetten om bij te dragen aan een menswaardig bestaan voor deze categorie patienten.

Er is veel literatuur beschikbaar over dementie.

 



 
De Praktijk: zie pagina 13-16
Informatie voor mantelzorgers over dementie
LESA dementie
NHG standaard dementie 2012
Richtlijn dementie 2014
Thuisarts dementie
Zorgstandaard dementie 2013
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer