PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Traumatische wonden en bijtwonden
Traumatische wonden en bijtwonden

Sinds mei 2017 is er een NHG-Behandelrichtlijn voor traumatische wonden en bijtwonden (voorheen onderdeel van de NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties). De belangrijkste kernboodschappen gaan over de reiniging van wonden en het tijdstip van sluiten van een traumatische wond. Daarnaast wordt er veel aandacht besteed aan de diagnostiek, wondzorg en chirurgische behandeling van een wond.

Er wordt van oudsher geadviseerd om wonden te spoelen en te ontsmetten. De NHG-Behandelrichtlijn adviseert de wond te spoelen met lauwwarm stromend kraanwater. Er is namelijk onvoldoende bewijs dat ontsmettingsmiddelen bijdragen aan een betere wondgenezing. Daarnaast is het patiëntvriendelijker en goedkoper.

Het strikte tijdslimiet van zes uur voor het sluiten van traumatische wonden (geen bijtwonden) geldt niet meer. De richtlijn adviseert om een traumatische wond binnen twaalf uur te sluiten. Gezien de aanzienlijke consequenties van het optreden van een infectie van een bijtwond lijkt terughoudendheid ten aanzien van het sluiten van een bijtwond op zijn plaats. Het is aan de huisarts om een afweging te maken tussen het risico op infectie en het cosmetisch belang.

Incidentie:

Jaarlijks worden er 21,2 scheur- of snijwonden en 4,6 bijtwonden per 1000 persoonsjaren in de huisartsenpraktijk gezien. Scheur- of snijwonden zijn, naast urineweginfecties, de meest voorkomende reden voor contact met de huisartsenpost (3,6%). Scheur- of snijwonden komen vaker voor bij mannen (25,8 per 1000 persoonsjaren) dan bij vrouwen (16,6 per 1000 persoonsjaren). Het risico op een wondinfectie varieert van 2 tot 5%.

Definitie:

  • Traumatische wonden: wonden (o.a. schaaf-, scheur- en snijwonden) veroorzaakt door een trauma, exclusief beten.
  • Bijtwonden: wonden veroorzaakt door beet van mens of dier.
  • Prikbijtwonden: diepe, puntvormige bijtwonden veroorzaakt door puntige tanden.
  • Kneusbijtwonden: bijtwonden veroorzaakt door een plat gebit.

De Staphylococcus aureus veroorzaakt meestal een wondinfectie bij een traumatische wond. Bij bijtwonden wordt een infectie door verschillende soorten bacteriën uit de mondflora van het dier of mens veroorzaakt.

Behandeling:

  • Anamnese afnemen
  • Verrichten van lichamelijk onderzoek
  • Geven van voorlichting
  • Niet medicamenteuze behandeling
  • Medicamenteuze behandeling

Controle

  • Controle van een traumatische wond is afhankelijk van de mate van infectie.
  • Controleer een bijtwondinfectie of cellulitis na twee en na tien dagen.

Verwijzing en consultatie

  • Bij vermoeden van letsel van pees, gewricht, zenuw of bot verwijzen naar de chirurg. Overweeg patiënten met wonden in het gelaat, grote wonden of wonden met veel avitaal weefsel te verwijzen.
  • Overleg direct met de GGD (www.ggd.nl) of internist bij bijtwonden met een risico op besmetting met virussen van de bron (hepatitis B en C, hiv2 en rabiës3).
  • Overleg bij bijtwonden van wilde of exotische dieren met de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (www.nvwa.nl).
  • Verwijs patiënten met een (bijt) wondinfectie, algemene ziekteverschijnselen en een verminderde afweer of overleg met de specialist
  • Overleg bij bijtwonden waarbij een toxine het mogelijke ziekteagens is (zoals bij slangen) met het Nederlandse Vergiftigingen Informatiecentrum (www.vergiftigingen.info).

Aandachtspunten praktijkverpleegkundige/POH

  • Bij de ouderen patiënt zie geregeld skin tears. Dit is een stuk huid wat is losgescheurd als gevolg van wrijving en schuifkrachten. Hierdoor wordt de opperhuid van de lederhuid gescheiden. Het begrip lapwond wordt ook wel gebruikt, maar deze term is niet exclusief gekoppeld aan de ouderen patiënt. Een lapwond wordt veroorzaakt door een trauma, meestal een scherp trauma dat onder een hoek de huid raakt, waardoor er een lap huid loshangt. Verdere informatie is terug te lezen onder het kopje skin tears.

     

     

     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
Behandelrichtlijn
Expertise centrum
Thuisarts
WCS
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer