PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Zorgprobleem Mantelzorger
Zorgprobleem Mantelzorger

Definitie:

"Mantelzorg is de zorg die mensen vrijwillig en onbetaald verlenen aan mensen met fysieke, verstandelijke of psychische beperkingen in hun familie, huishouden of sociale netwerk. Het gaat om zorg die meer is dan in een persoonlijke relatie gebruikelijk is. Mantelzorgers zijn bijvoorbeeld kinderen die zorgen voor hun dementerende vader, ouders die zorgen voor hun gehandicapte kind of partners die zorg op zich nemen voor hun chronisch zieke naaste". bron: www.expertisecentrummantelzorg.nl Het onderwerp mantelzorg is actueler dan ooit door de verandering in de wetgeving die vanaf januari 2015 van start is gegaan. Mensen blijven langer in hun eigen omgeving wonen en moeten daardoor eerder een beroep doen op de 1ste lijnszorg en mantelzorger. Feiten: Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder verlenen mantelzorg. Het is intensieve langdurige en onbetaalde zorg voor een persoon, vanwege een persoonlijke relatie met die persoon. In de meeste gevallen betreft dit een familielid of goede vriend(in). Naar verwachting zal het aantal mantelzorgers tot 2025 met 5% stijgen.

Veranderingen in de Zorg:

Op basis van de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) 2015 verzorgt de gemeenten de ondersteuning in de thuissituatie aan de burger en diens mantelzorger. De gemeenten en professionals dienen bij zorg en ondersteuning aan zorgbehoevenden meer rekening te houden met de mogelijkheden voor mantelzorg en vrijwilligerswerk. 

Positie mantelzorger bij langdurige zorg:

De Wlz (Wet langdurige zorg) is er voor een kwetsbare groep mensen bij wie sprake is van een blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24 uur zorg per dag in de directe nabijheid. De gemeente dient rekening te houden met de draagkracht en draaglast van de mantelzorger, om overbelasting zoveel mogelijk te voorkomen. De mantelzorger dient tijdig ondersteuning te krijgen om zijn zorgtaken te kunnen volhouden door bv tijdelijke zorg in te zetten. Het ministerie van VWS, en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben, in samenwerking met Mezzo, een informatiekaart voor gemeenten uitgebracht. Deze kaart laat gemeenten zien hoe ze kunnen aansluiten bij behoeften van mantelzorgers.

Het mantelzorgcompliment:

De financiële waardering voor mantelzorgers is per 1 januari 2015 komen te vervallen. De gemeente is thans verantwoordelijk voor de verstrekking van een jaarlijks blijk van waardering. 

Risicofactoren:

Vanwege de persoonlijke relatie kan je met mantelzorg niet zomaar stoppen en de zorgtaken zijn lastig over te nemen door een ander. Dat maakt het anders dan vrijwilligerswerk. In de huisartsenpraktijk is 1 op de 5 patiënten een overbelaste mantelzorger. Mantelzorg kan intensief zijn, zeker naast een gezin/baan. Maar ook als iemand jaren lang 24 uur per dag voor iemand zorgt. Mantelzorgers kunnen daardoor overbelast raken. Daarnaast het feit dat zij geen hulp vragen als overbelasting dreigt. Mantelzorgers zorgen goed voor een ander maar minder goed voor zichzelf. Mensen kiezen er niet voor om mantelzorger te worden, het overkomt je.

Mantelzorg bij verschillende culturen:

De zorgtaken bij mantelzorgers uit diverse culturen kunnen heel belastend zijn. Een groot deel van de 1ste generatie niet westerse migranten vinden het vanzelfsprekend dat de zorg binnen de familie verleend wordt. Hierdoor is de vraag voor mantelzorgondersteuning een stuk minder. Het effect is, dat de mantelzorgers zwaar belast worden. Er wordt wel een beroep gedaan op de medische zorgverlening. Artsen en verpleegkundige kunnen een sleutelrol vervullen in de signalering en advisering m.b.t. mantelzorgondersteuning. Als een patiënt zijn/haar kind meebrengt naar het spreekuur om te tolken, denk dan aan de tolkentelefoon.

Interventie:

Als Praktijkverpleegkundige/ondersteuner is het belangrijk om oog te hebben voor de mantelzorgers. Je speelt een cruciale rol in de signalering en preventie van overbelasting onder de mantelzorgers.

  • Als praktijkverpleegkundige/ondersteuner ben je vaak betrokken bij de zorg en speel je een belangrijke rol als vertrouwenspersoon voor de mantelzorger
  • Bied de mantelzorger waardering
  • Betrek de mantelzorger bij het zorg/behandelplan, maak gebruik van hun ervaringsdeskundigheid 
  • Mantelzorg kan zeer intensief zijn, maak dit tijdig bespreekbaar
  • Adviseer de mantelzorger over lotgenotencontact
  • Respijtzorg biedt mantelzorgers de mogelijkheid hun zorgtaken tijdelijk aan een ander over te dragen

Respijtzorg kan bestaan uit:

  • Opvang buitenshuis of er kan iemand bij de zorgvrager thuis komen
  • Respijtzorg wordt uitgevoerd door een beroepskracht of vrijwilliger
  • Kan incidenteel of structureel worden ingezet

Literatuur:



 
Expertise centrum mantelzorg
Mantelzorg centraal
Mantelzorg steunpunt
Mezzo
Rijksoverheid
Toolkit: signalering en overbelaste mantelzorgers
Zorg voor mantelzorg
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer