PLATFORM OUDERENZORG
Voor Praktijkverpleegkundigen & Praktijkondersteuners
Zoek in kennisbank:

Dit artikel delen via:
Zorgprobleem Ouderenmishandeling
Zorgprobleem Ouderenmishandeling

Definitie:

De definitie van Comeijs uit 1996 verstaat onder Ouderenmishandeling: " Al het handelen of nalaten van handelen van al degenen die in een persoonlijke en/of professionele relatie met de oudere (ouder dan 65 jaar) staan, waardoor de oudere persoon (herhaaldelijk) lichamelijke en/of psychische en/of materiele schade lijdt dan wel vermoedelijk zal lijden en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid".

Feiten:

Bij het steunpunt Huiselijk Geweld zijn er 1703 meldingen gedaan, dit is een verdubbeling van het aantal meldingen in 2010. En ten opzichte van 2012 is dit een stijging van 66%.
Negen procent van deze meldingen heeft betrekking op de oudere wonend in een zorginstelling.  Er wordt voornamelijk gemeld door zorgprofessionals en de politie.
Jaarlijks worden 200.000 ouderen boven de 65 jaar mishandeld.

Door de vergrijzende samenleving wordt het steeds belangrijker om aandacht te hebben voor de kwetsbare ouderen. Indien deze ouderen afhankelijk worden van anderen moeten zij erop kunnen vertrouwen dat zij daarbij veilig zijn. Het vertrouwen wordt geschaad bij ouderenmishandeling.

Een van de doelstellingen 2015-2017 van het kabinet is veilig ouder worden en tegengaan van ouderenmishandeling.

Ouderenmishandeling kan bestaan uit:

  • Lichamelijke mishandeling (schoppen, slaan)
  • Psychische mishandeling (isoleren en uitschelden)
  • Verwaarlozing
  • Schending van de rechten (post achter te houden, bezoek weigeren)
  • Financiele uitbuiting
  • Seksueel misbruik (ongewenste seksuele handelingen)

In de meeste gevallen wanneer er sprake is van ouderenmishandeling is er geen opzet in het spel. Een miljoen mantelzorgers verlenen intensieve en langdurige zorg aan hun dierbare.

De helft van de mantelzorgers voelt zich overbelast waardoor de zorg in gevaar komt.

Naast overbelasting kan onmacht en onkunde bij de mantelzorger ook een rol spelen. Beide partijen lijden onder deze situatie. Denk hierbij aan de partner en of een mantelzorger die de oudere vastbindt zodat er een boodschap gedaan kan worden. Of door vermoeidheid van bv een partner, er geen goede maaltijd is verzorgd en/of de medicatie wordt te laat verstrekt. Deze signalen worden meestal te laat of helemaal niet herkend, dit kan leiden tot onverantwoorde zorg.

Bij ouderenmishandeling spelen zorgprofessionals, vrijwilligers en familie een belangrijke rol  bij het signalen hiervan. Ouderenmishandeling in huiselijke kring kan gemeld worden bij Veilig thuis, dit is een meld- en adviespunt. Melding kan ook gedaan worden bij een vermoeden van mishandeling. Professionals dienen in deze situatie de verplichte meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling te volgen.

Zorgprofessionals zijn dit sinds 2013 verplicht te werken volgens de Wet  meldcode huiselijk geweld. Deze wet voorziet in een stappenplan.

Als praktijkverpleegkundige of ondersteuner moet je bedachtzaam zijn op de risicofactoren en signalen.

Risicofactoren van het slachtoffer:

  •     Isolement, er is weinig contact met de buitenwereld
  •     Ingrijpende gebeurtenissen denk hierbij aan overlijden van een dierbare
  •     Indien binnen de familiekring gewelddadige voorvallen voorkomen
  •     Toenemende afhankelijkheid van de oudere

Risicofactoren bij de pleger:

  •     Indien er psychiatrische problemen spelen of verslavingsproblematiek aan de orde is
  •     Overbelasting bij de mantelzorger
  •     Afhankelijk zijn van het slachtoffer

Signalen:

Signalen die kunnen wijzen op oudermishandeling zijn:

  • Zichtbaar letsel
  • Bij onverwachte aanraking een overdreven schrikreactie van de oudere
  • Aanmaningen en onbetaalde rekeningen
  • Onverklaarbare uitgaven
  • Teruggetrokken gedrag
  • Lege koelkast
  • Huishouding is verwaarloosd, onverzorgde indruk van de oudere
  • Onsamenhangende verklaringen over verwondingen
  • Onverklaarbare angst of depressie

Interventie

Indien er sprake is van oudermishandeling en betrokkene hulp ervaart

  • Informatie en advies geven

Ondersteunende hulp bieden denk hierbij aan:

  • Afstemming met de huisarts

Inschakelen van de thuiszorg

  • Contact gemeente voor de WMO en mantelzorgondersteuning
  • Inschakelen van maatschappelijk werk of GGZ
  • Respijtzorg regelen
  • Indien noodzakelijk opname verzorgingshuis of dagopvang
  • Bij geweld en bedreiging contact politie
  • Overleg met andere disciplines
  • Plan van aanpak opstellen
  • Plan van aanpak evalueren
  • Nazorg verlenen

Indien hulp afgewezen wordt

  • Praten en informeren
  • Overtuigen en adviseren, draag praktische oplossingen aan
  • Ongevraagd huisbezoek
  • Confrontatie bespreek de problemen en stel oplossingen voor
  • Anoniem clientenoverleg
  • Beschermingsplan


 
DVD over ouderenmishandeling
Huiselijk geweld
Ouderenfonds
Regelhulp
Richtlijn ouderenmishandeling
Rijksoverheid
Toolkit
Voor een veilig thuis
Contactgegevens
platformouderenzorg@pvkpoh.nl
ACADEMIC JOURNALS ®
Copyright | Disclaimer